⚖️ NHẬN TIỀN ĐỂ “CHẠY ÁN” CÓ THỂ BỊ XỬ LÝ THẾ NÀO?

“Chạy án” – hai chữ tưởng như đơn giản nhưng phía sau có thể là hàng loạt hành vi vi phạm pháp luật, thậm chí dẫn đến trách nhiệm hình sự rất nghiêm trọng.

Một người nhận tiền và hứa “lo lót”, “chạy án”, “chạy giảm án”, “chạy tại ngoại”, “chạy hồ sơ”… có thể bị xử lý về tội gì? Có phải cứ nhận tiền là bị tội nhận hối lộ hay không?

Câu trả lời là: Không phải mọi trường hợp đều giống nhau. Việc xác định tội danh phải căn cứ vào người nhận tiền là ai, họ có chức vụ quyền hạn hay không, mục đích nhận tiền, có thực sự can thiệp vào hoạt động tố tụng hay chỉ đưa ra thông tin gian dối để chiếm đoạt tiền…

🚨 1. Nếu người có chức vụ, quyền hạn nhận tiền để “chạy án”

Đây là trường hợp đặc biệt nghiêm trọng.

Theo Điều 354 Bộ luật Hình sự, người có chức vụ, quyền hạn nếu trực tiếp hoặc thông qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích khác để làm hoặc không làm một việc theo yêu cầu của người đưa hối lộ thì có thể bị xử lý về Tội nhận hối lộ.

Theo quy định hiện hành, trường hợp thông thường có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm. Nếu có các tình tiết định khung như có tổ chức, lạm dụng chức vụ, quyền hạn, phạm tội nhiều lần hoặc giá trị của hối lộ lớn thì mức hình phạt tăng lên đáng kể. Với khoản tiền hoặc lợi ích từ 1 tỷ đồng trở lên, khung hình phạt có thể là 20 năm tù hoặc tù chung thân.

Điều đáng lưu ý là “nhận tiền” không nhất thiết phải là nhận trực tiếp bằng tiền mặt.

Lợi ích đưa – nhận có thể được thực hiện thông qua người trung gian hoặc dành cho người khác, tùy thuộc vào bản chất vụ việc và chứng cứ được cơ quan tiến hành tố tụng xác định.

⚠️ 2. Người đứng giữa nhận tiền để “lo” cho người khác

Không phải người nhận tiền nào cũng là người có chức vụ, quyền hạn.

Ví dụ:

Một người nói với gia đình bị can rằng:

“Đưa tôi 500 triệu, tôi có quan hệ với người trong cơ quan tố tụng, tôi sẽ lo để vụ án được nhẹ.”

Sau đó người này nhận tiền rồi tìm cách đưa tiền hoặc lợi ích cho người có chức vụ, quyền hạn để tác động đến việc giải quyết vụ án.

Trong trường hợp có đủ căn cứ, người này có thể bị xem xét về Tội môi giới hối lộ theo Điều 365 Bộ luật Hình sự.

Điều 365 quy định nhiều mức xử lý khác nhau tùy tính chất, mức độ và giá trị của lợi ích dùng để hối lộ. Khung cơ bản có thể là phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù; các trường hợp có tổ chức, chuyên nghiệp, dùng thủ đoạn xảo quyệt hoặc giá trị hối lộ lớn có thể bị phạt tù nặng hơn.

Vì vậy, “tôi chỉ là người trung gian” không đồng nghĩa với việc chắc chắn không bị xử lý hình sự.

💰 3. Nhận tiền “chạy án” nhưng thực chất là lừa đảo

Đây cũng là tình huống cần đặc biệt lưu ý.

Có những trường hợp người nhận tiền hoàn toàn không có khả năng tác động đến vụ án nhưng vẫn cố tình đưa ra thông tin gian dối như:

• “Tôi quen lãnh đạo.”
• “Tôi có thể lo cho hồ sơ.”
• “Tôi có người trong cơ quan điều tra.”
• “Đưa tiền đây tôi sẽ chạy tại ngoại.”
• “Đưa thêm tiền thì chắc chắn được án treo.”

Sau khi nhận tiền, người này sử dụng tiền cho mục đích cá nhân và không thực hiện điều mình hứa.

Nếu chứng minh được ngay từ đầu người đó đã dùng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản, hành vi có thể bị xem xét dưới góc độ Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự, thay vì mặc nhiên xác định là tội nhận hối lộ.

Đây là lý do trong các vụ việc liên quan đến “chạy án”, cơ quan tố tụng phải làm rõ toàn bộ diễn biến: ai đưa tiền, ai nhận tiền, nhận để làm gì, có chuyển tiền cho người khác hay không, người nhận có khả năng thực hiện lời hứa hay không và ý thức của họ tại thời điểm nhận tiền là gì.

🚨 4. Người đưa tiền “chạy án” có bị xử lý không?

Câu trả lời là có thể.

Nếu một người chủ động đưa tiền hoặc lợi ích cho người có chức vụ, quyền hạn nhằm tác động đến việc giải quyết vụ án theo hướng có lợi cho mình hoặc người khác, hành vi có thể bị xem xét về Tội đưa hối lộ theo Điều 364 Bộ luật Hình sự.

Nói cách khác:

Không chỉ người nhận tiền mới có nguy cơ chịu trách nhiệm hình sự. Người chủ động đưa tiền để “chạy án” cũng có thể bị xử lý.

Tuy nhiên, pháp luật có những quy định đặc thù đối với người đưa hối lộ chủ động khai báo. Trong một số trường hợp đáp ứng điều kiện luật định, người đưa hối lộ có thể được miễn trách nhiệm hình sự và được xem xét trả lại một phần hoặc toàn bộ của đã dùng để đưa hối lộ.

Vì vậy, khi đã xảy ra sự việc, việc tự ý xử lý, che giấu hoặc tiếp tục đưa tiền có thể khiến tình hình trở nên phức tạp hơn.

🔎 5. “Nhận tiền nhưng chưa chạy được án” có bị xử lý không?

Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến.

Nhiều người cho rằng:

“Tôi mới nhận tiền, chưa làm được gì thì không sao.”

Cách hiểu này không chính xác trong mọi trường hợp.

Đối với các tội phạm về hối lộ, việc xác định trách nhiệm hình sự không đơn giản chỉ dựa vào kết quả cuối cùng là “có chạy được án hay không”.

Cơ quan tiến hành tố tụng sẽ xem xét hành vi, mục đích, thỏa thuận, sự nhận hoặc hứa nhận lợi ích, mối quan hệ với người có chức vụ quyền hạn và các chứng cứ khác để xác định có dấu hiệu tội phạm hay không.

Do đó, việc “chạy án thành công” hay “chạy án thất bại” không phải là yếu tố duy nhất quyết định một người có bị xử lý hình sự hay không.

⚖️ 6. Nhận tiền rồi trả lại có được “xóa tội”?

Cũng không nên hiểu rằng:

“Nhận tiền xong trả lại là mọi chuyện kết thúc.”

Việc khắc phục hậu quả, tự nguyện nộp lại tiền hoặc thành khẩn khai báo có thể được xem xét trong quá trình giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, trả lại tiền không đương nhiên làm mất trách nhiệm hình sự.

Đặc biệt đối với tội nhận hối lộ, pháp luật quy định những khung hình phạt rất nghiêm khắc; việc người phạm tội sau đó nộp lại tài sản cần được đánh giá cùng toàn bộ tình tiết của vụ án.

📌 7. “Chạy án” không phải là một tội danh độc lập

Đây là điểm quan trọng mà mọi người cần hiểu.

“Chạy án” là cách gọi trong đời sống xã hội, không phải tên của một tội danh cụ thể trong Bộ luật Hình sự.

Tùy hành vi thực tế, người tham gia có thể bị xem xét về:

👉 Tội nhận hối lộ – nếu người có chức vụ, quyền hạn nhận lợi ích để làm hoặc không làm một việc theo yêu cầu.

👉 Tội đưa hối lộ – nếu chủ động đưa lợi ích nhằm tác động đến người có chức vụ, quyền hạn.

👉 Tội môi giới hối lộ – nếu làm trung gian cho việc đưa và nhận hối lộ.

👉 Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản – nếu lợi dụng câu chuyện “chạy án” để gian dối, chiếm đoạt tiền của người khác.

Ngoài ra, tùy tình tiết cụ thể, một người còn có thể phải đối diện với những trách nhiệm pháp lý khác.

🛑 ĐỪNG ĐỂ “CHẠY ÁN” TRỞ THÀNH “TIỀN MẤT, TỘI THÊM”

Khi một người đang bị điều tra, truy tố hoặc xét xử, tâm lý lo lắng là điều dễ hiểu.

Nhưng chính tâm lý muốn “giải quyết nhanh”, “lo quan hệ”, “xin giảm án bằng tiền” lại có thể khiến người trong cuộc vướng thêm một vụ án khác.

Không có bất kỳ cá nhân nào được phép dùng tiền để mua một bản án.

Nếu bạn hoặc người thân đang gặp vấn đề pháp lý hình sự, thay vì tìm người hứa hẹn “chạy án”, hãy tìm luật sư có chuyên môn để được tư vấn về quyền và nghĩa vụ, chiến lược bào chữa, chứng cứ, thủ tục tố tụng và những phương án bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

⚖️ CÔNG TY LUẬT ĐỖ GIA VIỆT

Tư vấn pháp luật – Tham gia tố tụng – Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.

📌 Nội dung trên mang tính chất phổ biến, tư vấn pháp luật chung. Việc xác định tội danh và trách nhiệm hình sự trong từng vụ án phải căn cứ vào hồ sơ, chứng cứ và diễn biến cụ thể của vụ việc.

Nếu bạn đang gặp vấn đề liên quan đến “chạy án”, nhận tiền, đưa tiền hoặc môi giới hối lộ, nên trao đổi trực tiếp với luật sư càng sớm càng tốt để được đánh giá đúng bản chất pháp lý của vụ việc.

Công ty Luật Đỗ Gia Việt – Đồng hành cùng khách hàng bằng giải pháp pháp lý đúng pháp luật.